Yerel Yönetimlerde ILO 190’ın, Şiddet ve Tacizi Önleme Politikalarının Uygulanmasının İzlenmesi
Yerel Yönetimlerde ILO 190’ın, Şiddet ve Tacizi Önleme Politikalarının Uygulanmasının İzlenmesi
Cinsiyet Eşitliği Politikaları Derneği (CEPD), 2022 yılında, çalışma yaşamında cinsiyet eşitliğinin sağlanması için kurumsal politikalar geliştirilmesine katkıda bulunmak amacıyla kuruldu. Bu bağlamda sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri, platformlar, kamu kurumları ve özel sektöre kurumlarında cinsiyet eşitliğini hedefleyen bir politika ve cinsiyete dayalı ayrımcılık ve şiddeti önlemek üzere mekanizmalar oluşturmaları için danışmanlık yapıyoruz. Bu konuda ulusal ve uluslararası ilgili yasal düzenlemeleri (CEDAW, İstanbul Sözleşmesi, ILO 190, TCK, 6284 sayılı kanun) dayanak olarak alıyor ve Türkiye’de toplumsal cinsiyet alanında çalışan örgütlerin deneyimlerinden yararlanıyoruz. 2025 yılında, Cinsiyet Eşitliği İzleme Derneği’nin (CEİD) Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin İzlenmesi Projesi (CEİDİzler) kapsamında, ILO 190’a dayanarak Çalışma Yaşamında Şiddet ve Tacizi Önlemeye Yönelik politika belgesi imzalayan yerel yönetimlerde bir izleme çalışması gerçekleştirdik. Bu izleme çalışmasını, sonuçlarını ve süreçte yararlandığımız belgeleri sizlerle paylaşıyoruz.
ILO 190 Nedir?
ILO (International Labour Organization), yani Uluslararası Çalışma Örgütü’nün, 190 sayılı Çalışma Yaşamında Şiddet ve Tacizin Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi Haziran 2019 yılında imzaya açıldı. ILO 190 ve 206 nolu Tavsiye Kararı, çalışma yaşamında şiddet ve tacize son vermeyi amaçlayan ilk uluslararası antlaşma olması açısından tarihidir. Çalışma yaşamını işyerinin ötesinde ve çalışanları statülerinden bağımsız son derece geniş olarak tanımlar. Toplumsal cinsiyete dayalı şiddete odaklanır ve çalışma yaşamında şiddet ve tacizin eşitsizlikle ilişkisini kurar.
Yerelde ILO 190
ILO 190’ı halihazırda 50 ülke sözleşmeyi imzalamış, bunların 45’inde sözleşme yürürlüğe girmiş durumda. Kalan 5 ülkede ise 2026 yılında yürürlüğe girecek. Türkiye, 1932 yılından beri Uluslararası Çalışma Örgütü üyesi olmasına rağmen bu sözleşmeyi imzalayan ülkeler arasında değil. Ancak merkezi hükümet eliyle olmasa da, örneğin sendikaların imzaladığı toplu iş sözleşmeleri, özel sektörde kabul edilen “Şiddete Sıfır Tolerans” gibi politika ve tutum belgeleri ve kimi yerel yönetimlerin şiddet ve tacizi önlemeye ilişkin benzer politika belgeleri ILO 190 ile uyumlu olabiliyor.
Politika belgelerinin uygulanmasını izlemek neden önemli?
Bu çalışmanın temel amacı “çalışma yaşamında şiddet ve tacizi önlemek için bir politika belgesi imzalandıktan sonra ne olur?” diye sormak ve sonrasının takibi için bir yöntem oluşturmaya çalışmak. Çok çeşitli sebeplerle belgelerin, yönetmeliklerin, yasaların “kağıt üzerinde” kalabildiği koşullarda yaşıyoruz. Kimi durumlarda politika belgelerinin fon veya kredi veren kuruluşların şartlarını karşılamak üzere hazırlanması, arkasında örgütlü bir toplumsal veya kurumsal güç olmadığında, bu riski arttırıyor.