Politika belgelerinin uygulanmasını izlemek neden önemli?

Bu çalışmanın temel amacı “çalışma yaşamında şiddet ve tacizi önlemek için bir politika belgesi imzalandıktan sonra ne olur?” diye sormak ve sonrasının takibi için bir yöntem oluşturmaya çalışmak. Çok çeşitli sebeplerle belgelerin, yönetmeliklerin, yasaların “kağıt üzerinde” kalabildiği koşullarda yaşıyoruz. Kimi durumlarda politika belgelerinin fon veya kredi veren kuruluşların şartlarını karşılamak üzere hazırlanması, arkasında örgütlü bir toplumsal veya kurumsal güç olmadığında, bu riski arttırıyor.  

Bu gibi belgelerde önemli taahhütler veriliyor, örneğin: “Çalışma yaşamında şiddet ve taciz fiillerini disiplin suçu olarak değerlendirmeyi, şikayetlerde şiddet ve tacize uğrayanın beyanını esas almayı; şiddet ve taciz vakaları karşısında gizlilik ve mahremiyete özen gösteren, tarafsız ve güvenilir, çalışanları misillemeye karşı koruyan etkin şikâyet, yönlendirme, destek ve telafi mekanizmaları oluşturmayı; oluşturulacak soruşturma, yönlendirme, destek mekanizmalarında cinsiyet dengesini gözetmeyi ve mekanizmalar içerisinde görev alacak kişilerin yeterli yetkinlikte olmalarını sağlamayı, olası soruşturmayı şikâyet sonrası en geç 3(üç) ay içinde sonuçlandırmak için gerekli desteği sağlamayı; şiddet ve tacize uğrayan çalışanlara yönelik uygun ve kolaylaştırıcı çalışma koşullarını ve düzenini tesis etmeyi; şiddet ve tacizin bir iş sağlığı ve güvenliği sorunu olduğunu kabul ederek, ev içi şiddeti de gözeten risk değerlendirmeleri yapmayı, önleme planları oluşturmayı; Politika Belgesi hükümlerinin kurum kültürüne yansıtılmasını sağlayarak kurumsal mekanizmalara entegre etmeyi kabul ve taahhüt eder.” 

Ama bu taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğinin takibini yapacak bir mekanizma bulunmuyor. Söz konusu politika belgesi, imzaladığını kamuoyuyla paylaşan pek çok belediyenin web sitesinde erişilebilir şekilde yer almıyor. Politika belgesinin nasıl hayata geçirileceğine, bahsedilen mekanizmanın nasıl kurulacağına dair adımları tarifleyen bir yönerge bulunmuyor. Dolayısıyla belge, önemli bir niyet beyanı olmasına rağmen soyut kalıyor. Bu taahhütlerin yerine getirilmesi için biz kadın örgütlerinin, feministlerin elindeki önemli imkanlardan biri düzenli olarak izleme yapmak, yani bir dizi somut soru sorarak (gösterge seti) ve yanıtlarını raporlayarak iyi uygulamaları ve eksiklikleri tespit etmek, bu şekilde bunu bir mücadele alanı haline getirmek. Biz de bu çalışmada pilot olarak 3 belediyeyi – Antalya Büyükşehir Belediyesi, Konak Belediyesi ve Bornova Belediyesi – belli bir gösterge seti doğrultusunda izleyerek buna bir örnek oluşturmaya çalıştık. Bir yandan da, farklı kadın örgütlerinin de böylesi bir çalışma yapmak isterlerse kullanabilmesi için benzer politika belgelerine sahip tüm belediyelerin yer aldığı bir harita, bu türden bir izleme çalışması yapmaya dair kaynaklar ve kendi kullandığımız gösterge setini sunuyoruz.